مسیریابی خطوط انتقال نیرو
2- نکات اساسی در انتخاب مسیر :
مسیر خط انتقال به علت عبور از مناطق مختلف بایستی با توجه به موارد فنی زیر انتخاب شود .
- رعایت کلیه حریم ها در عبور از موانع و تأسیسات
- اجرای آسان تا آنجا که از نظر اقتصادی توجیه پذیر باشد .
- در نظر داشتن قابلیتهای انواع برج در انتخاب مسیر با توجه به منحنی کاربردی برج ها .
- انتخاب منطقه به لحاظ تأمین ایمنی کامل تجهیزات .
- قابل دسترس بودن جهت اجرا ، نگهداری و پایداری خط .
- پایین بودن هزینه ( اقتصادی بودن خط )
- آسیب نرساندن به محیط طبیعی از جمله پارک ها ، باغات ، جنگلها ، فضاهای سبز و ...
- عبور نکردن از مناطق مسکونی و تأسیسات عمومی و محلهای زیست حیوانات .
- اجتناب از عبور از زمینهای کشاورزی و مناطق آثار باستانی ، قبرستانها و ...
- اجتناب از تقاطع با خطوط انتقال ، لوله های انتقال گاز ، خطوط تلفن موجود و ...
- اجتناب از تقاطع با جاده های اصلی و اتوبان و راه آهن .
- اجتناب از عبور از مناطق آلوده و دریاچه های فصلی .
- اجتناب از عبور از مناطق نظامی .
3- سلسله مراحل موجود در عملیات مسیریابی :
این مراحل شامل قسمت های زیر می باشد :
3-1- انتخاب مسیرهای مختلف :
بر روی نقشه های جغرافیایی موجود با مقیاس مطلوب ( معمولاً 50000 :1 ) و عکسهای هوایی با توجه به علائم ، نشانه ها ، عوارض مختلف زمین و جاده های اصلی و فرعی و ... مسیرهای مختلفی با مشخص نمودن تقریبی نقاط زاویه ترسیم می گردد .
3-2- بازدید از مسیرهای انتخاب شده در منطقه :
پس از مشخص شدن مسیرهای مختلف بر روی نقشه های جغرافیایی منطقه بر اساس نتایج بدست آمده ، گروهی متشکل از نقشه بردار ، زمین شناس و کارشناس خط انتقال از مسیرهای مختلف ترسیم شده بر روی نقشه های جغرافیایی فوق الذکر از نزدیک بازدید می کنند . بررسی مناسب مسیر از لحاظ زمین شناسی و ژئوتکنیک علاوه بر مسائل فنی مکانیک خاک می تواند اطلاعات دقیقی راجع به نوع زمین در طول مسیر جهت برآورد عملیات احداث فونداسیون و تنوع در آنها با توجه به مقاومت زمین ارائه نماید .
جهت بررسی مسیرهای مختلف در محل ، صعود به بلندترین کوه یا تپه مجاور هر مسیر الزامی است . بطوری که بتوان از آنجا دید خوبی برای ارزیابی مسیر بدست آورد . برای شناخت کامل مسیرها می بایست با پیمایش ( حرکت در مسیر ) کلیه اطلاعات فنی نظیر طول مسیر ، تعداد زوایا ، نوع خاک ، میزان دسترسی به جاده های اصلی و فرعی و نحوه ی دسترسی به آنها و موقعیت عوارضی نظیر رودخانه ها ، مسیلها ، باتلاقها ، باغات ، مزارع ، راه آهن ، فرودگاه و خطوط انتقال و تلفن موجود و طرح های ساختمانی و عمرانی و مناطق نظامی و ... بدست آیند .
البته در مواردی خاص که منطقه کوهستانی و صعب العبور و یا پوشیده از درخت (جنگلی) بوده و برقراری دید بسادگی امکان پذیر نباشد بهترین وسیله جهت شناخت منطقه و تعیین دقیق واریانت های مختلف بر روی نقشه های جغرافیایی استفاده از هلیکوپتر می باشد .
3-3- انتخاب مسیر بهینه :
پس از استخراج اطلاعات در مرحله بازدید مسیرها ، با توجه به مسائل اجرایی و نیز دسترسی جهت تعمیر و نگهداری خط ، مقایسات فنی – اقتصادی جهت انتخاب مسیر بهینه بعمل می آید و پس از نهایی شدن مسیر اقدامات بعدی جهت تثبیت نقاط زاویه و آغاز عملیات نقشه برداری به منظور برداشت پلان و پروفیل مسیر صورت می گیرد . از آنجائی که معیار انتخاب مسیر بهینه بطور مستقیم به نوع و طول مسیر بستگی دارد لذا به نکاتی در این مورد اشاره می شود .
3-3-1- هنگامی که مسیر از نواحی کوهستانی می گذرد :
در این حالت انتخاب مسیر صرفاً در کنار جاده اصلی ، به دلیل پیچهای تند متعدد به زوایای بسیاری نیاز دارد و موجب طولانی شدن مسیر شده و مقرون به صرفه نیست .
راه حل مناسب یافتن راه میان بر است که حتی الامکان به جاده های اصلی و فرعی نزدیک باشد و یا مسیر خط از کوهها و تپه های کم ارتفاع که قابلیت احداث جاده دسترسی را دارند عبور نماید . البته در شرایط خاص ، عبور خط از کوههای صعب العبور با مسافتی کم که بهمن گیر و غیرقابل دسترسی نبوده و منجر به کوتاه شدن مسیر به میزان قابل توجهی گردد بلامانع است .
3-3-2- هنگامی که مسیر از نواحی تپه ماهور می گذرد :
در این حالت نیز کوتاهترین مسیر با زاویه کمتر مورد نظر بوده و می بایستی به نکات زیر توجه شود .
- حتی الامکان عبور از نزدیکی جاده های اصلی و فرعی یا مناطقی با قابلیت احداث جاده های دسترسی باشد .
- عبور از ارتفاعات با شیبهای ملایم .
- رعایت مسائل زمین شناسی و خصوصاً توجه به زمینهای رانشی .
- توجه به آبهای فصلی (مسیل) ، ریگهای روان و سنگهای غلطان .
3-3-3- زمانی که مسیر از نواحی دشت و بیابانی می گذرد :
در این حالت ضمن انتخاب کوتاهترین مسیر می بایست به نکات زیر توجه شود :
- عبور از حوالی جاده های اصلی و فرعی هرچند مناسب می باشد ولی دوری از آنها نیز مشکلی را ایجاد نمی کند .
- زمین شناسی از قبیل شناخت آبهای سطحی و زمینهای سولفاته نیز از اهمیت زیادی برخوردار است .
3-3-4- وقتی که کل مسیر یا قسمت هایی از آن به اجبار از مناطق باتلاقی عبور نماید :
در این حالت نیز کوتاهترین مسیر با زاویه کمتر مورد نظر خواهد بود و عبور از نزدیکی جاده های اصلی و فرعی مناسب بوده و رعایت مسائل زمین شناسی نیز اهمیت ویژه ای دارد .
در اینگونه زمینها پیشنهاد می گردد چنانچه نوع زمین باتلاقی حاد باشد با نظر کارشناس زمین شناس مبادرت به زهکشی در مجاورت برجها شود تا بدین ترتیب بتوان تسهیلاتی در عملیات اجرایی ایجاد نمود . در هر صورت مقایسه فنی – اقتصادی اینگونه مسیرها حتی با برجهای زاویه خیلی بلند با تعداد کم در زمینهای باتلاقی و واریانت برای عبور خط در زمینهای معمولی با طول بیشتر مورد بررسی قرار می گیرد .
4- چند نکته مهم در مسیریابی :
1-چنانچه عبور خط از مناطق کوهستانی و پوشیده از برف یا برفگیر اجتناب ناپذیر باشد می بایست خط از قسمتهایی عبور نماید که بیشترین تابش خورشید را در روز داشته باشد .
2-از عبور خط در مناطق بهمن گیر ، زمینهای ریزشی و رانشی و مناطق سیل گیر و باتلاقی بایستی اجتناب ورزید .
3-از عبور خط در شیب های تند و دره ها پرهیز شود .
4-مسیر خط تا حد امکان نباید با سایر تسهیلات عمومی مانند بزرگراهها ، اتوبان و خطوط فشار قوی دیگر تقاطع داشته باشد . زیرا هرگونه آسیب یا خرابی در خط ( در نقطه تقاطع ) اثرات اجتماعی و اقتصادی و ناگوار در پی خواهد داشت .
در صورتی که چنین تقاطع هایی اجتناب ناپذیر باشد باید در انتخاب مناسب ترین محل تقاطع با در نظر گرفتن کلیه مسائل مربوط به شرایط جوی و توپوگرافی و زمین شناسی و القاء و رعایت حریم های لازم تصمیم گیری بعمل آید و حتی الامکان زاویه تقاطع 90 درجه باشد .
5-چون خط انتقال نیرو تأثیرات نامطلوبی از جمله تولید پارازیت ، تداخل در امواج رادیوئی و تلویزیونی ، القاء الکترواستاتیکی در خطوط تلفن و مخابرات و غیره خواهد داشت ، بنابراین ضمن اینکه در موقع نصب باید سعی گردد از چنین تأثیراتی جلوگیری شود بهنگام طراحی نیز می بایست تدابیر لازم حهت رعایت حریمهای مجاز برای این کار اتخاذ گردد .
6-رودخانه ها را باید در قسمت کم عرض قطع نمود و حریم کافی در طرفین آن باید رعایت گردد .
7-در صورتی که عبور مسیر خط از نزدیکی مناطق مسکونی در دهکده ها و قصبه ها و شهرها اجتناب ناپذیر باشد می بایست تا حد امکان فاصله مناسب را رعایت نمود . بخصوص در حوالی شهرها بهتر است خط انتقال از روی ارتفاعات مجاور که هیچگونه تداخلی ( حتی در آینده ) با ساختمان سازی و یا تأسیسات شهری و یا صنعتی نداشته باشد عبور نماید .
8-چنانچه مسیر خط انتقال از زمینهای کشاورزی عبور نماید باید سعی نمود که حتی المقدور از زمینهای مرغوب و آبی عبور ننماید .
9-نقاط زاویه حتماً در مناطقی انتخاب شوند که هم از نظر زمین مناسب باشند و هم از نظر امکانات مستقر نمودن وسائل سیمکشی فضای کافی داشته باشند و تا حد امکان بتوان به به زوایای عقب و جلو با دوربین دید برقرار نمود .
10-مسیر نهایی ضمن درج آگهی در روزنامه های رسمی به سازمانها و ارگانهای دولتی و غیره اعلام تا هماهنگی لازم با آنها جهت رفع مشکلات حقوقی احتمالی ، تصرف حریم و گرفتن تأییدیه مسیر نهایی بعمل آید .